Wanneer je voor het eerst met acupunctuur in aanraking komt, hoor je al snel over acupunctuur punten. Sommige mensen denken dat het “vaste knopjes” zijn die bij iedereen hetzelfde doen. Anderen horen over meridianen en energiebanen en vragen zich af: bestaan die punten echt, en hoe kiest een acupuncturist ze? En als je klachten in je rug hebt, waarom worden er dan soms naalden in je hand of voet gezet?
In dit artikel leggen we helder uit:
- Wat acupunctuurpunten zijn (traditionele uitleg én moderne interpretaties)
- Wat meridianen zijn en hoe je dat moet begrijpen
- Waarom punten op afstand van je klacht kunnen worden gekozen
- Hoe een acupuncturist tot een puntenplan komt (intake → diagnose → keuze)
- Het verschil tussen lokale en distale punten
- Wat je voelt als punten worden aangeprikt
- Waarom de ene sessie andere punten kan hebben dan de volgende
- Veelvoorkomende misverstanden en hoe je realistisch naar punten kijkt
Wil je eerst een totaaloverzicht van acupunctuur (wat het is, veiligheid, kosten, soorten, toepassingen)? Start dan bij de centrale acupunctuur gids.
In 2 minuten: acupunctuur punten uitgelegd
Acupunctuurpunten zijn specifieke locaties op het lichaam die acupuncturisten gebruiken om een prikkel te geven. Volgens de traditionele Chinese geneeskunde liggen ze op meridianen (banen) en beïnvloeden ze de stroming van Qi (energie/functie). In westerse verklaringsmodellen worden punten vaak gezien als plekken waar:
- zenuwen, spieren en bindweefsel gevoelig reageren op stimulatie
- pijn- en spanningspatronen beïnvloed kunnen worden
- het autonome zenuwstelsel (stress/ontspanning) mogelijk kan meeschakelen
Punten worden niet willekeurig gekozen. Ze worden geselecteerd op basis van:
- jouw klacht
- jouw lichaam en reactie
- het patroon dat de behandelaar ziet
- en het doel van de sessie
Wil je het mechanisme erachter beter begrijpen? Lees: hoe werkt acupunctuur?
En wat je in je lichaam kunt merken: wat doet acupunctuur in het lichaam?
Wat zijn acupunctuur punten?
Een acupunctuurpunt is in de praktijk: een specifieke plek op het lichaam die wordt gestimuleerd (meestal met een dunne naald, soms met warmte, druk of laser).
Belangrijk om te snappen: het woord “punt” kan misleidend zijn. Het is niet altijd een “precies speldenknopje” — soms gaat het om een kleine zone waarbinnen stimulatie effect kan geven. In sommige stijlen wordt heel precies geprikt, in andere stijlen is het iets “ruimer”.
Acupunctuur is dus niet één exacte techniek, maar een verzameling van tradities en methodes. In jullie cluster over varianten vind je bijvoorbeeld:
- Japanse acupunctuur (vaak subtieler, veel nadruk op palpatie)
- oor acupunctuur (punten op het oor)
- laser acupunctuur (stimulatie zonder naalden)
Voor de basisdefinitie: wat is acupunctuur?.
Meridianen: hoe passen acupunctuurpunten in dat systeem?
Volgens TCM liggen acupunctuurpunten op meridianen. Meridianen kun je zien als een kaart die relaties legt tussen gebieden, functies en patronen. Het is niet hetzelfde als een anatomisch “buisje” dat je kunt openmaken zoals een bloedvat.
Waarom meridianen in de praktijk toch nuttig kunnen zijn
Voor een acupuncturist zijn meridianen een manier om:
- verbanden te leggen (bijv. schouder ↔ hand ↔ nek)
- patronen te herkennen (bijv. spanning, stagnatie, tekorten)
- punten logisch te combineren
Westerse kijk: andere taal, soms vergelijkbare observaties
Westerse verklaringen benoemen eerder:
- zenuwbanen en segmenten
- bindweefselketens
- spierketens en triggerpoints
Dat zijn andere modellen, maar in de praktijk zie je soms overlap: een punt op de hand kan invloed hebben op spanning in een keten.
De vergelijking TCM vs westers vind je in:
👉 Hoe werkt acupunctuur? (TCM vs westerse verklaringen)
Hoe kiest een acupuncturist de punten?
De keuze van acupunctuur punten is meestal geen “trucje”. Het is een proces dat begint met intake en evaluatie.
Stap 1: intake en doel
Tijdens de intake kijkt de behandelaar naar:
- waar je klachten zitten
- hoe lang ze bestaan
- wat ze triggert
- slaap, stress, energie, herstel
- medische achtergrond (waar relevant)
Hoe een volledige sessie eruitziet: acupunctuur behandeling.
Stap 2: patroonherkenning (TCM of functioneel)
Afhankelijk van de stijl:
- TCM: pols/tong, warmte/koude, Yin/Yang, stagnatie/tekort
- Functioneel: spierketens, triggerpoints, houding, pijnpatronen
Stap 3: selectie van punten
Dan kiest de acupuncturist vaak een mix van:
- lokale punten (bij de klacht)
- distale punten (op afstand, vaak hand/voet/onderbeen)
- punten voor ontspanning / stressregulatie
- punten voor een TCM-patroon (als men zo werkt)
Dit verklaart waarom iemand met rugpijn soms ook punten op de hand krijgt. Bij klachten zoals rugpijn of tennisarm zie je regelmatig combinaties van lokale en distale punten.
Lokale vs distale punten: waarom prikken op afstand?
Lokale punten: logisch en direct
Lokale punten zitten in de buurt van de klacht:
- rond de pijnzone
- rond spierknopen
- rondom een bewegingsbeperking
Dit kan helpen bij:
- lokale spierspanning
- gevoeligheid in een gebied
- ontspanning van “beschermspanning”
Distale punten: het “systeem” beïnvloeden
Distale punten (bijv. op handen of voeten) worden vaak gekozen om:
- prikkelverwerking te beïnvloeden
- ontspanning in het systeem te ondersteunen
- verbindingen in meridianen (TCM) te gebruiken
- ketens te beïnvloeden (functioneel model)
Voor veel mensen voelt dit eerst vreemd, maar het is een standaard onderdeel van veel acupunctuurstijlen.
Hoeveel punten worden er meestal gebruikt?
Er is geen vaste regel. Het hangt af van:
- stijl (subtiel vs intensiever)
- jouw gevoeligheid
- klacht (acuut vs chronisch)
- doel (pijn, ontspanning, slaap)
- of er ook oor/laser of andere technieken worden gebruikt
Een goede praktijk kiest niet “zoveel mogelijk naalden”, maar “genoeg voor een duidelijke prikkel met minimale belasting”.
Doen acupunctuur punten pijn?
Hier komen we bij een praktische vraag: doet acupunctuur pijn op bepaalde punten? Sommige punten zijn gevoeliger dan andere.
Over het algemeen geldt:
- veel punten voel je nauwelijks
- sommige punten geven een korte sensatie
- gespannen spieren kunnen gevoeliger zijn
- handen/voeten kunnen sneller prikkelen
De uitgebreide uitleg vind je op:
👉 doet acupunctuur pijn? + naalden uitgelegd
Belangrijk: als een punt scherp pijnlijk is, moet je dat zeggen — een behandelaar kan aanpassen.
Waarom kunnen punten per sessie veranderen?
In acupunctuur zie je vaak dat het puntenplan verandert. Dat is niet per se “random”, maar vaak logisch omdat:
- je klacht verandert (pijn verschuift of vermindert)
- je reactie op vorige sessie informatie geeft
- het doel van de sessie kan wisselen (pijn ↔ ontspanning ↔ slaap)
- de behandelaar het patroon anders inschat na vervolgvragen
Dit is ook waarom het nuttig is om je reactie bij te houden. Voor interpretatie van resultaten:
👉 acupunctuur ervaringen
Wat kun je in je lichaam merken als punten worden gestimuleerd?
Omdat punten prikkels geven, kunnen mensen tijdens of na de sessie merken:
- ontspanning
- slaperigheid
- warm/koud gevoel
- tintelingen (lokaal)
- tijdelijke napijn
- soms emotionele ontlading
Wat dit kan betekenen en wanneer opletten:
👉 bijwerkingen na acupunctuur
En het uitgebreide “wat gebeurt er in je lijf”-artikel:
👉 wat doet acupunctuur in het lichaam?
Oor acupunctuur: punten op het oor
Bij oor acupunctuur (auriculotherapie) gebruikt men een kaart van het oor met punten die corresponderen met gebieden/functies. Het gevoel kan iets anders zijn dan lichaamsacupunctuur omdat:
- het oor veel zenuwuiteinden heeft
- punten soms gevoeliger zijn
- er soms zaadjes of kleine verblijvende prikkels worden gebruikt
Ooracupunctuur wordt soms genoemd bij doelen zoals ontspanning, gedragsondersteuning of pijnmodulatie — maar verwachtingen moeten realistisch blijven. De “werkt het echt”-nuance staat op: werkt acupunctuur echt?.
Laser acupunctuur: punten zonder naalden
Bij laser acupunctuur worden dezelfde of vergelijkbare punten gestimuleerd, maar met licht. Dit kan interessant zijn als:
- je naalden spannend vindt
- je gevoelig reageert
- je bijv. met kinderen werkt (afhankelijk van praktijk)
De “puntenlogica” blijft, maar de sensatie is anders.
Misverstanden over acupunctuur punten
Misverstand 1: “Er is één punt voor elke klacht”
In werkelijkheid is het meestal een combinatie van punten, afgestemd op jouw situatie.
Misverstand 2: “Als het punt niet precies raak is, werkt het niet”
Veel stijlen werken met zones. Precisie kan belangrijk zijn, maar het is niet altijd millimeterwerk.
Misverstand 3: “Meer naalden = beter”
Meer naalden kan ook meer belasting geven. Goede acupunctuur is vaak minimalistisch en doelgericht.
Misverstand 4: “Als ik niks voel, werkt het niet”
Sommige mensen voelen weinig, maar merken later effect (slaap, spanning, pijn). Zie: acupunctuur ervaringen.
Hoe weet je of jouw puntenkeuze “goed” is?
Je hoeft geen expert te zijn, maar je kunt wel letten op signalen van professionaliteit:
- De behandelaar legt uit waarom punten gekozen zijn (in begrijpelijke taal)
- Er is een plan en evaluatiemoment
- Je kunt feedback geven (“dit punt is te gevoelig”, “ik was erg moe”)
- Bijwerkingen worden serieus genomen
- Er worden geen garanties beloofd
De evidence-nuance staat op: werkt acupunctuur echt? + is acupunctuur bewezen?.
Conclusie: acupunctuur punten in één zin
Acupunctuur punten zijn specifieke plekken op het lichaam (of oor) die doelgericht worden gestimuleerd om regulatieprocessen te ondersteunen. De keuze is persoonlijk en hangt af van jouw klacht, jouw reactie en het behandelmodel (TCM of westers). Het gaat zelden om “één punt”, maar om een slimme combinatie die bij jouw doelen past.
Voor het volledige overzicht van acupunctuur (veiligheid, kosten, soorten, toepassingen): ga naar de acupunctuur gids.
Andere gerelateerde onderwerpen:
